قفل و کلید قرون وسطی و سبک گوتیک

کلیدسازی شبانه روزی مهندس مهرداد09131055395

قفل و کلید قرون وسطی و سبک گوتیک

ویژگی‌های قفل و کلید گوتیک، دماغه بلند، صفحات مذهبی، حلقه‌های رزت و فرم ونیزی در قرون وسطی.

دماغه بلند کلیدهای قرون وسطی

از مشخصه‌های دیگر کلیدهای قرون وسطایی، «دماغه» بلند آن‌هاست؛ بخشی از ساقه که از تیغه جلوتر می‌رود. در دوره‌های بعد همین قسمت برای کنارزدن یا بازکردن پوشش مخفی سوراخ کلید به کار رفت. کلیدهای ساده و محکم می‌توانستند در کنار قفل‌هایی با تزئین بسیار پیچیده استفاده شوند.

نفوذ معماری و هنر کلیسایی نیز در طراحی قفل‌ها دیده می‌شود. بعضی صفحات روی قفل با ردیفی از قدیسان یا پیکره‌های مذهبی درون قاب‌های معماری پیچیده تزئین شده‌اند و نشان می‌دهند که قفل تنها یک وسیله فنی نبوده، بلکه بخشی از بیان بصری اثاثیه و بنا محسوب می‌شده است.

صفحه تزئینی یک قفل تاریخی با پیکره‌ها و معماری مذهبی
صفحه تزئینی یک قفل تاریخی با پیکره‌ها و معماری مذهبی

تداوم قفل‌های پرکار پس از دوره گوتیک

ساخت قفل‌های تزئینی پس از پایان دوره گوتیک نیز ادامه یافت. در نمونه‌ای با فرم تبر، مکانیزم نسبتاً ساده زیر پوششی از گل‌ها و پیچک‌های پرتحرک پنهان شده است. سر پین‌های فلزی به شکل شکوفه درآمده و پیچک‌های مارپیچ دوتایی به سطح قفل حرکت بصری می‌دهند.

حلقه رزت یا «ونیزی»

یکی از تحول‌های اواخر قرون وسطی، غنی‌شدن حلقه کلید با شبکه‌های ظریفی بود که یادآور پنجره‌های رز کلیساهای گوتیک است. حلقه‌های رزت یا ونیزی معمولاً از قطعات کوچک فلزی ساخته و در جای خود لحیم می‌شدند تا الگوهایی شبیه دانه برف ایجاد کنند. تعداد و پیچیدگی نقش‌ها متفاوت بود، اما تقریباً همه بر تقارن تکیه داشتند. در بالای بسیاری از حلقه‌ها یک حلقه اضافی نیز قرار می‌گرفت تا بستن کلید به نخ یا زنجیر آسان‌تر شود.

نمونه‌هایی از حلقه‌های رزت، فرم ونیزی و تیغه‌های تزئینی کلید
نمونه‌هایی از حلقه‌های رزت، فرم ونیزی و تیغه‌های تزئینی کلید

تاج یا Cockscomb در کلیدهای متأخر

در بعضی کلیدهای متأخر قرون وسطایی، نقش رزت به شکل پیچیده‌تری تکامل یافت: دو صفحه رزت فضای میانی را دربر می‌گرفتند و در بالای حلقه یک «تاج» نسبتاً بزرگ قرار می‌گرفت. این جزئیات که در منابع با عنوان Cockscomb نیز شناخته می‌شوند، در کلیدهای فرانسوی سده‌های پانزدهم و شانزدهم رایج بودند و زمینه را برای تزئینات بزرگ‌تر دوره بعد فراهم کردند.

نمونه‌های ۲۶ تا ۳۳

شمارهنوع / خاستگاهدورهجنس و اندازه
۲۶قفل صندوقچه؛ احتمالاً آلماناحتمالاً سده ۱۶آهن، ۳۲ سانتی‌متر
۲۷کلید؛ فرانسهسده ۱۶ تا ۱۷آهن، ۱۷٫۵ سانتی‌متر
۲۸کلید «ونیزی»سده ۱۶ تا ۱۷آهن، ۱۱٫۵ سانتی‌متر
۲۹کلید؛ احتمالاً فرانسهسده ۱۶ تا ۱۷فولاد، ۸٫۹ سانتی‌متر
۳۰کلید؛ آلمانسده ۱۷آهن، ۸٫۸ سانتی‌متر
۳۱کلید؛ آلمانسده ۱۶آهن، ۱۶٫۷ سانتی‌متر
۳۲کلید؛ فرانسهاواخر سده ۱۸برنز و برنز طلاکاری‌شده، ۶ سانتی‌متر
۳۳کلید؛ فرانسه یا انگلستانسده ۱۸فولاد و برنج، ۷٫۷ سانتی‌متر

کلیدسازی شبانه روزی مهندس مهرداد

برای خدمات کلید، قفل، ریموت و سوئیچ خودرو با مهندس مهرداد تماس بگیرید.

09131055395