راهنمای تخصصی قفلهای درب چوبی
ساخت و برش کلید و آشنایی با Barron Lock
اصول برش کلید Warded
بسیاری از Blankهای بزرگ امروزی از چدن چکشخوار یا Malleable Iron Casting ساخته میشوند، نه Forging سنتی. بعضی Blankهای Rim Lock از قبل Bridge Ward Cut و Collar Ward Cut دارند؛ این موضوع مفید است اما همیشه دقیق نیست و ممکن است Sprue یا نقص ریختهگری در مسیر برش باقی مانده باشد.
ساخت Warded Key معمولاً کار سریع نیست. تفاوت مهم این است که در قفل با Detainer متحرک، هر Cut برای قرارگیری صحیح Detainer لازم است؛ اما در Warded Key بخش زیادی از فلز باقیمانده نقش «عدم اجازه به کلید برای کارکردن در قفلهای دیگر» را دارد. بنابراین سوهانکاری بیشازحد میتواند امنیت و استحکام را همزمان کاهش دهد.
کپی کلیدهای بزرگ و Bronze Casting
اگر یک کلید سالم برای قفل بزرگ وجود دارد و مشتری چند نسخه دیگر میخواهد، Casting برنزی میتواند گزینه منطقی باشد. Blankهای بزرگ نایاب و گراناند و برش دستی Wardها زمانبر است. بعضی آلیاژهای برنز هنگام انجماد اندکی انبساط دارند و جزئیات قالب را خوب پر میکنند؛ در نتیجه کلید ریختهشده میتواند با پرداخت کم قابلاستفاده باشد. با این حال برای Fit نهایی، حضور خود قفل و کنترل Impression بسیار مفید است.
روشهای ساخت Key Blank و فرمدهی Bit برای کلیدهای بزرگ
اگر Blank مناسب پیدا نشود، میتوان برای کلیدهای بزرگ Blank را از چند قطعه فلزی ساخت یا از نوار فولاد نرم فرم داد. در منابع تاریخی حتی نمونههای بداهه از چوب و سیم گزارش شده است، اما در کار حرفهای دوام و ایمنی Blank فلزی اهمیت بیشتری دارد.
ابزارهای لازم
- Warding File با دسته مناسب و Needle File برای جزئیات ظریف؛
- Key Saw یا Rod Saw و تیغههای Carbide برای برشهای باریک؛
- سوهانهای بزرگتر برای Roughing اولیه؛
- دریل و Cutting Wheel کوچک در ابزار دوّار برای بعضی مراحل؛
- نور کافی، ذرهبین، عینک محافظ و در صورت نیاز دستکش مناسب.
در صورت استفاده از شعله شمع یا چراغ برای دودهدادن Blank، محیط باید ایمن و کپسول آتشنشانی در دسترس باشد. برش Bit کوچک با ابزار دوّار بدون محافظ چشم خطرناک است.
مراحل برش Bridge Ward Key و ابزارهای مرتبط
ترتیب عمومی برش Bridge Ward Key
Blank باید از نظر Throat، محل Bridge و فاصله از Escutcheon بررسی شود. اگر قفل دارای صفحه محافظ روی Keyhole یا تعمیر اضافه با Washer باشد، Throat بیشتری لازم است. Bridge Ward Cut باید تقریباً در وسط Bit قرار گیرد.
روش سنتی برای یافتن تماس Ward، دودهدادن سطح Blank با شعله و چرخاندن کنترلشده آن در قفل است. محلهایی که دوده پاک شدهاند نقاط تماساند. اگر Blank کاملاً Solid باشد، گاهی یک سوراخ کوچک اولیه برای شروع Hook Wardها ایجاد میشود. سپس Bridge، Collar و در صورت وجود Sash Wardها بهتدریج با سوهان یا اره باز میشوند.
برش Sash Ward باید فقط بهاندازه Clearance لازم باشد؛ عمیق یا پهنکردن بیدلیل، Bit را ضعیف میکند. در Blankهای ریختهشده، گوشههای Bridge و Collar نقاط حساس شکستاند. فلسفه کار این است: «کم بردار، امتحان کن، دوباره علامت بگیر و فقط در صورت نیاز بیشتر بردار.»
بازگشایی بدون تخریب؛ سه مسیر اصلی
برای قفلهای Warded سه روش کلی بدون تخریب مطرح است: استفاده از Skeleton Key مناسب، ساخت کلید کاری با Impressioning، و Picking در صورت نبود Skeleton مناسب. در قفلهای بسیار خشک یا زنگزده، فنر قوی میتواند استفاده از ابزارهای سبک را دشوار کند.
Barron Lock؛ قفلی که ممکن است با Warded ساده اشتباه شود
همه Rim Lockهای قدیمی صرفاً Warded نیستند. رابرت بارون در 1778 اصل Detainer متحرک دوکنشی را در یک ثبت اختراع معرفی کرد؛ این اصل نیای مستقیم بسیاری از Lever Lockهای بعدی است. طرح بارون معمولاً دو Tumbler با طول متفاوت دارد، هرچند نمونههای سه یا چهار Tumbler نیز ساخته شدهاند. چهار عدد عملاً حد کاربردی این طراحی است.
پس از پایان Patent، Barron-Type Lockها تا اوایل قرن بیستم در انواع Cabinet و Padlock تولید شدند، اما استفاده گسترده روی درب زودتر کاهش یافت. بسیاری از نمونههای درب بعدها به طرحهای Lever نوع Chubb تبدیل شدند.
اگر قفل ظاهراً یک Rim Lock با Bridge Ward است، Skeleton Key وارد میشود و بخشی از مسیر را میچرخد ولی با فشار فنر متوقف میشود، باید احتمال Barron را در نظر گرفت. وجود دو Lever فنردار بهجای یک Tumbler ساده نشانه مهم است. Barron Lock باید مانند Lever Lock ساده Pick شود و علاوه بر Leverها ممکن است Hook Ward نیز داشته باشد.
Skeleton Keyهای تاریخی
مجموعهای از Skeleton Key در اندازههای مختلف برای Bridge و Sash Ward میتواند بسیاری از Rim و Mortice Lockهای قدیمی را پوشش دهد. این کلیدها از برداشتن قسمتهایی از Bit کلید Warded ساخته میشدند تا فقط بخش لازم برای حرکت Bolt و Tumbler باقی بماند. حذف Collar دامنه کاربرد را افزایش میدهد ولی معمولاً آخرین مرحله Skeleton کردن است.
Skeleton Keyهای دستساز آهنگری
مجموعه فشرده و دقیق Skeleton Keyهای تاریخی
مجموعه کلیدهای Skeleton قدیمی برای قفلهای بزرگ
Skeleton Keyهای قدیمی ظریف و آسیبپذیرند؛ نمونههای موجود اغلب خمشده یا شکستهاند. کاتالوگهای دوره بین دو جنگ نشان میدهند این ابزارها در اندازههای بسیار بزرگ نیز فروخته میشدند، چون Rim Lockهای بزرگ روی کلیساها و بناهای قدیمی رایج بودند.
نمونه کاتالوگی Skeleton Keyهای Bridge و Sash Ward
در تاریخ حتی Skeleton Keyهای قابلتنظیم ساخته شده است که Legهای مختلف روی Shank نصب میشد و ارتفاع آنها تا حدی قابلتغییر بود. چنین ابزارهایی نشان میدهد تنوع Wardها باعث شده قفلسازها مجموعههای متعدد و ابزارهای تطبیقپذیر داشته باشند.
طرح تاریخی یک Skeleton Key قابل تنظیم